Zero-emissiezones: impact neemt snel toe voor ondernemers 

Ruim een op de drie bestelwagens vanaf 2027 geweerd

Vanaf 1 januari 2027 volgt een belangrijke nieuwe fase in de regelgeving rondom zero-emissiezones. Vanaf dat moment verliezen bestelwagens met emissieklasse 5, voornamelijk dieselvoertuigen uit de bouwjaren circa 2011 tot 2016, de toegang tot deze zones. Dit betreft ongeveer 206.700 voertuigen. In totaal wordt dan circa 35% van alle bestelwagens in Nederland geweerd uit de zero-emissiezones.

Het is daarbij belangrijk om te beseffen dat zero-emissiezones sinds 1 januari 2025 al actief zijn in meerdere gemeenten. Oudere voertuigen met emissieklasse Euro 4 en lager zijn op dit moment al uitgesloten. De regeling wordt stapsgewijs verder aangescherpt, met als einddoel volledig uitstootvrij vervoer in 2030.

Voor ondernemers heeft deze ontwikkeling duidelijke gevolgen. Zo ontstaat er een versnelde noodzaak om voertuigen te vervangen, terwijl de restwaardes van dieselbestelwagens verder onder druk komen te staan. Daarnaast is het belangrijk om investeringen eerder te plannen, onder andere vanwege levertijden en de benodigde laadinfrastructuur.

Tot slot geldt dat de toegang tot zero-emissiezones wordt gehandhaafd via kentekencamera’s. Bij overtreding riskeren bestuurders van bestelwagens een boete van circa € 130.

Duizenden ondernemers maken gebruik van ontheffingen

Tegelijkertijd blijkt uit cijfers dat veel ondernemers nog niet kunnen voldoen aan de eisen. Zo zijn er 3.485 landelijke ontheffingen verleend aan ondernemers, aangevuld met 737 lokale ontheffingen via gemeenten en nog eens 4.608 dagontheffingen.

Dit bevestigt dat de overgang naar emissievrij vervoer in de praktijk complex is en dat veel ondernemers nog afhankelijk zijn van tijdelijke oplossingen om hun bedrijfsvoering voort te zetten.

Ontheffingen worden daarbij vooral gebruikt in situaties waarin sprake is van bedrijfseconomische onhaalbaarheid, bijvoorbeeld wanneer de benodigde investering te hoog is. Ook het ontbreken van een geschikt elektrisch alternatief speelt een belangrijke rol, net als de lange levertijden van voertuigen. Daarnaast kunnen netcongestie of onvoldoende laadmogelijkheden een belemmering vormen.

Een belangrijk detail is dat slechts een beperkt aantal aanvragen wordt afgewezen, namelijk circa 63 gevallen. Gemeenten geven ondernemers daarmee bewust extra tijd om de transitie naar emissievrij vervoer te realiseren.

Wat betekent dit voor de praktijk?

De combinatie van strengere regels en het grote aantal ontheffingen schetst een duidelijk beeld van de huidige situatie en de ontwikkelingen in de komende jaren.

Op de korte termijn, in de periode 2025 tot 2027, maakt een grote groep ondernemers gebruik van overgangsregelingen om aan de nieuwe eisen te kunnen voldoen. Tegelijkertijd ontstaat er operationele druk doordat regels per stad kunnen verschillen. Dit leidt daarnaast tot toenemende administratieve lasten, bijvoorbeeld door het aanvragen van ontheffingen en het monitoren van de geldende voorwaarden.

Op de middellange termijn, vanaf 2027, verandert dit beeld. Dan ontstaat een versnelde uitstroom van dieselbestelwagens, terwijl de handhaving toeneemt en er minder ruimte komt voor uitzonderingen. Hierdoor neemt de druk verder toe om over te stappen op elektrificatie en om logistieke processen te optimaliseren.

Praktische aandachtspunten voor ondernemers

• Controleer de emissieklasse van het wagenpark
• Breng vervangingsmomenten tijdig in kaart
• Onderzoek subsidies en fiscale regelingen
• Beoordeel laadmogelijkheden (eigen terrein / publiek)
• Maak waar nodig gebruik van ontheffingen, maar zie dit als tijdelijk

Conclusie

De ontwikkelingen rondom zero-emissiezones laten zien dat de overgang naar uitstootvrij transport onomkeerbaar en versneld doorgaat:

• Vanaf 2027 wordt een substantieel deel van het huidige wagenpark uitgesloten.
• Tegelijkertijd is de praktijk nog niet volledig klaar voor deze transitie.
• Ontheffingen bieden tijdelijk lucht, maar geen structurele oplossing.

Voor transport- en logistieke ondernemers geldt daarom: Tijdig anticiperen is cruciaal om operationele beperkingen en kostenstijgingen te voorkomen.

Meer informatie