Voorjaarsnota 2026: belangrijke wijzigingen voor de schenk- en erfbelasting 

De WOZ-waarde blijft bepalend voor de schenkbelasting

Eerder werd een maatregel aangekondigd om de waardering van woningen voor de schenkbelasting vanaf 1 januari 2027 aan te passen. Namelijk door de waardering van de schenking niet langer te waarderen tegen de WOZ-waarde, maar tegen de waarde in het economisch verkeer. Dit is minder voordelig in situaties waarin de WOZ-waarde lager is dan de marktwaarde van de woning. Wat vaak het geval zal zijn.

Uit de voorjaarsnota 2026 blijkt echter dat dit voorstel vanwege een negatieve uitvoeringstoets is geschrapt. Hierdoor blijft de WOZ-waarde vooralsnog het uitgangspunt voor de schenkbelasting. Het blijft dus aantrekkelijk om woningen te schenken tegen de (vaak) lagere WOZ-waarde.

Opmerkelijke belastingconstructies

De voorjaarsnota bevat een uitbreiding van de lijst met zogenoemde ‘opmerkelijke belastingconstructies’. Het gaat bij deze constructies vaak om vormen van belastingarbitrage, waarbij slim gebruik wordt gemaakt van verschillen in belastingtarieven of definities tussen verschillende belastingwetten. Aan deze lijst zijn twee nieuwe constructies toegevoegd, waarvan de mogelijke aanpak wordt onderzocht.

1. Papieren schenkingen

Papieren schenkingen zijn al jaren een populaire manier om vermogen fiscaal voordelig over te dragen, zonder dat direct geld overgemaakt moet worden. De schenker, vaak de (groot)ouder, schenkt een bedrag aan de begiftigde zonder directe uitbetaling. Er ontstaat een schuld van de schenker aan de begiftigde, waarop de schenker jaarlijks 6% rente moet betalen. Waarbij de schade voor eventueel vergeten rente tijdens leven kan worden ingehaald door de rente alsnog over te maken.

De overheid beschouwt papieren schenkingen mogelijk als een constructie die niet goed aansluit bij de bedoeling van de schenk- en erfbelasting. Daarom wordt onderzocht of maatregelen genomen dienen te worden en welke maatregelen passend kunnen zijn. In de voorjaarsnota wordt al ingegaan op twee mogelijke maatregelen. De eerste mogelijkheid is het verlagen van de rente van 6% naar een marktconforme rente (er wordt gesproken over circa 3%). De tweede mogelijkheid is een fictieve verkrijging voor de erfbelasting, die het voordeel wegneemt dat wordt behaald door bij een papieren schenking gebruik te maken van het progressieve tarief in de schenk- en erfbelasting. Eventueel eerder betaalde schenkbelasting kan worden verrekend. Hiermee wordt de papieren schenking als het ware genegeerd.

Overweegt u een papieren schenking, of heeft u al een papieren schenking gedaan? Wij denken graag met u mee. Een actie in 2026 en/of 2027 kan belangrijk zijn.

2. Onzakelijke leningen

Steeds vaker worden leningen binnen familieverband verstrekt die een onafhankelijke derde nooit zou aangaan, namelijk vanwege het risicoprofiel of onzakelijke voorwaarden. Dit wordt een onzakelijke lening of een lening tegen onzakelijke voorwaarden genoemd.

Voor een lening tussen natuurlijke personen geldt dat als 6% rente over de lening wordt berekend, op dit moment geen sprake is van een schenking. Bij leningen verstrekt aan een rechtspersoon geldt op dit moment een andere waarderingsmethode; de Belastingdienst kijkt naar het voordeel op basis van de waarde in het economisch verkeer. De overheid ziet dat onzakelijke leningen benut worden om rendement onbelast te laten doorgroeien bij de ontvanger. Bijvoorbeeld door investeringen met een hoog risicovol rendement in de bv van de kinderen te financieren met een lening bij de ouders tegen een rente van 6%. Het hogere rendement komt dan veelal bij de kinderen terecht, terwijl een eventueel verlies uiteindelijk ten laste komt van de ouder. Als de bv failliet gaat zal de bv de schuld immers niet meer volledig kunnen terugbetalen.

Het kabinet onderzoekt een maatregel die de materiële bevoordeling bij onzakelijke leningen en onzakelijke voorwaarden belast en daarnaast duidelijkheid geeft over de waardering van een voordeel bij een dergelijke lening aan een rechtspersoon.

Heeft u een (familie)lening lopen met bijvoorbeeld een lage rente? Dan kan de belastingdruk in de toekomst veranderen. Het is verstandig om nu al na te gaan of uw lening civiel én fiscaal goed is vormgegeven.

Meer informatie

Het is afwachten of van genoemde maatregelen iets in het Belastingplan 2027 terugkomt en in welke vorm. Heeft u vragen over de impact op uw privésituatie of over overdracht van vermogen binnen de familie? Wij adviseren u graag. Neem vrijblijvend contact op met onze specialisten via onderstaande button of per mail: info@vanoers.nl.

Neem contact op