Prinsjesdagstukken 2026 gelekt: hoofdlijnen van het begrotingsakkoord op een rij 

Box 3

De geplande hervorming van box 3, naar een stelsel dat belasting heft over werkelijk rendement, wordt in de wacht gezet. Politiek speelt met name de discussie of box 3 de vorm van een vermogenswinstbelasting, waarbij winst pas bij realisatie wordt belast, of een vermogensaanwasbelasting, waarbij winst ook zonder realisatie jaarlijks wordt belast, moet krijgen. Hierover blijft onenigheid bestaan terwijl er financieel veel op het spel staat: als het nieuwe stelsel niet op de beoogde datum (2028) ingaat, kost dit de overheid jaarlijks zo’n €2,4 tot €2,5 miljard. Voor belastingplichtigen kan uitstel gunstig uitpakken: zolang het huidige forfaitaire stelsel van kracht blijft, kunnen spaarders en beleggers met een laag werkelijk rendement kiezen voor de tegenbewijsregeling werkelijk rendement, terwijl wie een hoger rendement behaalt juist voordeel kan hebben bij het forfaitaire systeem.

Sociale zekerheid: bezuinigingen grotendeels van tafel

De aangekondigde bezuiniging van €2,8 miljard op de AOW gaat niet door. Ook gaat het maximumdagloon voor uitkeringen maar met 7,5% omlaag in plaats van 20%. Daarnaast wordt de halvering van de maximale WW-duur (van 24 naar 12 maanden) een jaar uitgesteld, van 2028 naar 2029. Ook het schrappen van de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten (WIA) schuift een jaar op en de verhoging van het eigen risico wordt uitgesteld naar 2028.

Koopkracht

Voor koopkrachtreparatie is in totaal €1,5 miljard beschikbaar; de precieze invulling is nog niet bekend. Wel blijft de bestaande korting op de accijns voor benzine en diesel langer gehandhaafd dan eerder gepland: deze loopt door in 2027 en wordt daarna geleidelijker afgebouwd. Ook de vliegbelasting op langeafstandsvluchten valt lager uit dan aanvankelijk gepland: in plaats van circa €70 per langeafstandsvlucht vanaf 2027 komt het tarief in de gelekte stukken uit op ongeveer €59. Daarnaast wordt extra geïnvesteerd in innovatie en infrastructuur.

Hogere lasten voor hoge inkomens en een kleinere overheid

Een deel van de kosten wordt gedekt door hogere inkomens, die gezamenlijk €750 miljoen meer belasting gaan betalen; de precieze vormgeving is nog onduidelijk. Daarnaast wordt bespaard op de omvang van de rijksoverheid, hetgeen de komende twee jaar bijna €2 miljard moet opleveren. Deze maatregelen dekken de extra uitgaven nog niet volledig; waar verder wordt gesneden of extra dekking wordt gevonden, moet later blijken.

Vervolg

De definitieve plannen worden op Prinsjesdag zelf gepresenteerd en moeten vervolgens de parlementaire behandeling doorlopen. Tot die tijd blijven belangrijke vragen open, met name over de volledige dekking van de aangekondigde maatregelen en over de uiteindelijke toekomst van box 3. Door de minderheidspositie van het kabinet zal de oppositie hierin een belangrijke rol spelen..