Btw‑behandeling spaarprogramma: is de uitgifte van punten een voucher? 

Lyko Operations verkoopt haarverzorgings- en schoonheidsproducten in winkels en online. In het kader van een loyaliteitsprogramma worden aan klanten punten uitgegeven. Deze punten worden toegekend bij elke aankoop van producten uit het reguliere assortiment en zijn daarmee gekoppeld aan de omvang van de aankopen.

De punten kunnen uitsluitend worden ingewisseld bij een volgende aankoop en alleen voor producten uit de zogenoemde ‘puntenwinkel’. De waarde van deze producten is doorgaans gering. De ‘puntenwinkel’ bevat zowel artikelen uit het reguliere assortiment als andere producten, waarbij verschillende btw‑tarieven van toepassing zijn (bijvoorbeeld op schoonheidsproducten versus voedingssupplementen). Het is niet mogelijk om producten uit de ‘puntenwinkel’ te verkrijgen via een combinatie van punten en een geldelijke bijbetaling.

De centrale vraag is of de uitgifte van de punten in het loyaliteitsprogramma van Lyko Operations moet worden behandeld als een voucher.

Oordeel HvJ EU

Het Hof van Justitie oordeelt dat bij de uitgifte van de punten binnen het loyaliteitsprogramma geen sprake is van een voucher.

Een voucher moet volgens het Hof aan twee voorwaarden voldoen:

1. Er bestaat een verplichting om het instrument – in dit geval de punten – als (gedeeltelijke) tegenprestatie voor een goederenlevering of dienst te aanvaarden;
2. Op het instrument of in de bijbehorende documentatie staan de te verrichten goederenleveringen of diensten, of de identiteit van de potentiële verrichters daarvan, inclusief de voorwaarden voor gebruik.

De punten van Lyko Operations geven de klant het recht om bij een volgende aankoop een beloning te ontvangen in de vorm van een extra product met geringe waarde. De onderneming is echter niet verplicht de punten te aanvaarden als tegenprestatie. Juist omdat deze verplichting ontbreekt, kwalificeren de punten niet als voucher.

Belang voor de praktijk

Uit deze uitspraak blijkt opnieuw dat de vraag of sprake is van een voucher sterk feitelijk van aard is.

Voor de Nederlandse praktijk blijven echter diverse vragen open. Want als de uitgifte van de punten niet wordt gezien als een voucher, wat is het dan wél? En wat betekent dat voor de btw‑heffing?

In Nederland kennen we bijvoorbeeld de regeling voor waardebonnen: kortingsbonnen die worden verstrekt bij een levering of dienst en die bij inwisseling altijd tot een bijbetaling leiden. In dat geval is de uitgifte niet belast, en vindt btw‑heffing plaats bij de inwisseling, over de daadwerkelijke bijbetaling plus het eventuele bedrag dat voor de bon is betaald.

Daarnaast kan sprake zijn van een reguliere kortingsbon, waarbij btw wordt berekend over het bedrag minus de verleende korting.

Omdat de btw‑behandeling van dergelijke spaarprogramma’s afhankelijk is van de concrete feiten en omstandigheden, is het verstandig om de btw‑gevolgen af te stemmen met een btw‑adviseur.