Risicoanalyse Door van oers
Waarom een risicoanalyse uitvoeren?
Organisaties zijn steeds afhankelijker van digitale systemen, data, leveranciers en processen. Tegelijkertijd veranderen dreigingen en verplichtingen voortdurend. Denk aan cyberaanvallen, ransomware, phishing, uitval van kritieke applicaties, fouten in toegangsbeheer, onvoldoende afspraken met leveranciers of nieuwe eisen vanuit wet- en regelgeving zoals de AVG en NIS2. Zonder actueel risicobeeld is het lastig om te bepalen welke maatregelen nodig zijn en waar de hoogste prioriteit ligt.
Een risicoanalyse helpt om risico’s niet alleen te identificeren, maar ook te beoordelen en te prioriteren. Daardoor voorkomt u dat maatregelen los van elkaar worden genomen of vooral worden gekozen op basis van incidenten, aannames of beschikbare middelen. Tevens wordt voorkomen dat te weinig of juist te veel maatregelen worden genomen in relatie tot de risico’s. Ook binnen normen en kaders zoals ISO 27001, NEN 7510, ISO 27701 en NIS2 Supply Chain is risicogestuurd werken een belangrijk uitgangspunt.
Wat is een risicoanalyse?
Een risicoanalyse is een gestructureerde beoordeling van mogelijke gebeurtenissen die een negatieve impact kunnen hebben op de organisatie. Daarbij wordt gekeken naar de kans dat een risico zich voordoet, de mogelijke impact en de mate waarin bestaande maatregelen het risico al beperken. Het doel is om te bepalen welke risico’s acceptabel zijn, welke risico’s aanvullende maatregelen vragen en welke risico’s direct aandacht nodig hebben.
Een goede risicoanalyse kijkt verder dan techniek alleen. Ook processen, gedrag, verantwoordelijkheden, governance, leveranciers, wet- en regelgeving en bedrijfscontinuïteit spelen een rol. Een organisatie kan bijvoorbeeld technische beveiligingsmaatregelen hebben ingericht, maar alsnog risico lopen wanneer procedures ontbreken, verantwoordelijkheden onduidelijk zijn of kritieke leveranciers onvoldoende worden beoordeeld.
Onze aanpak voor het uitvoeren van een risicoanalyse
Wij starten met het bepalen van de context en scope. Samen brengen we in kaart welke processen, systemen, informatie, locaties, leveranciers en wettelijke verplichtingen relevant zijn. Dit zorgt ervoor dat de risicoanalyse aansluit op de werkelijkheid van de organisatie en niet te breed of juist te beperkt wordt uitgevoerd.
Vervolgens brengen we de belangrijkste dreigingen, kwetsbaarheden en afhankelijkheden in kaart. Daarbij kijken we naar risico’s op het gebied van beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie, maar ook naar privacy, continuïteit, leveranciersafhankelijkheid en naleving van wet- en regelgeving. Per risico beoordelen we de kans en impact, zodat duidelijk wordt welke risico’s het meest relevant zijn.
Daarna beoordelen we de bestaande beheersmaatregelen. We kijken welke maatregelen al aanwezig zijn, hoe deze in de praktijk werken en of ze voldoende aansluiten op de risico’s. Daarbij maken we onderscheid tussen maatregelen gericht op mens, proces en techniek. Ook kijken we of maatregelen vooral preventief, detectief of reactief zijn ingericht. Hierdoor ontstaat een realistisch beeld van het restrisico: het risico dat overblijft nadat bestaande maatregelen zijn meegenomen.
Op basis van deze beoordeling bepalen we welke aanvullende maatregelen nodig zijn. Niet ieder risico vraagt om dezelfde aanpak. Sommige risico’s moeten direct worden beperkt, terwijl andere risico’s tijdelijk kunnen worden geaccepteerd of op een later moment kunnen worden opgepakt. We helpen bij het maken van deze afweging en vertalen de uitkomsten naar een praktisch verbeterplan met duidelijke prioriteiten.